इनोव्हेशन फंड, युनिव्हर्सिटी इनोव्हेशन ग्रिड आणि केपीआय डॅशबोर्ड विकसित करावे – मंत्री चंद्रकांत(दादा) पाटील
- स्टार्टअप आणि नवोन्मेषाला विद्यापीठांमध्ये मिळणार संस्थात्मक बळ
मुंबई, दि. १ ऑक्टोबर : राज्यातील विद्यापीठांमध्ये स्टार्टअप आणि नवोन्मेषाची संस्कृती अधिक प्रभावीपणे रुजविण्यासाठी संस्थात्मक पातळीवर ठोस यंत्रणा उभारण्यावर भर देण्यात येणार आहे. नवोन्मेषासाठी राखीव असलेल्या किमान एक टक्का निधीचा परिणामकारक वापर, संशोधन व उद्योजकतेची क्षमता असलेल्या विद्यापीठांना जोडणारे ‘युनिव्हर्सिटी इनोव्हेशन ग्रिड’ आणि नवोन्मेषविषयक कामगिरीचे मूल्यमापन करणारा ‘इनोव्हेशन केपीआय डॅशबोर्ड’ विकसित करावा असे उच्च व तंत्र शिक्षण मंत्री चंद्रकांतदादा पाटील यांनी सांगितले.
राष्ट्रीय नवोन्मेष व स्टार्टअप धोरण (एनआयएसपी-२०१९)च्या प्रभावी अंमलबजावणीसंदर्भात उच्च व तंत्र शिक्षण विभाग, उच्च शिक्षण संचालनालय, पुणे, मुंबई विद्यापीठ आणि ‘शिक्षा संस्कृती उत्थान न्यास’ यांच्या संयुक्त विद्यमाने मुंबई विद्यापीठात आयोजित बैठकीच्या अध्यक्षस्थानावरून (आभासी पद्धतीने) ते बोलत होते. यावेळी शिक्षा संस्कृति उत्थान न्यासचे राष्ट्रीय सचिव डॉ. अतुल कोठारी, राष्ट्रीय सहसंयोजक ओम शर्मा, मुंबई विद्यापीठाचे कुलगुरू प्रा. रवींद्र कुलकर्णी, प्र-कुलगुरू प्राचार्य डॉ. अजय भामरे, कुलसचिव डॉ. प्रसाद कारंडे, संचालक नवोन्मेष, नवसंशोधन व साहचर्य डॉ. विश्वनाथ पाटील आणि पश्चिम विभागीय संयोजक अतुल सराफ यांच्यासह राज्यातील विविध विद्यापीठांचे संचालक, नवोन्मेष, नवसंशोधन व साहचर्य उपस्थित होते.
उपस्थितांना संबोधित करताना एनआयएसपी-२०१९ केवळ कागदावर न राहता त्याची परिणामकारक अंमलबजावणी होण्यासाठी प्रत्येक विद्यापीठातील संचालक, नवोन्मेष यांनी ‘बदल घडवणारे नेतृत्व’ म्हणून काम करावे, असे उच्च व तंत्र शिक्षण मंत्री चंद्रकांतदादा पाटील यांनी सांगितले. ‘कॅम्पस टू कम्युनिटी’ आणि ‘रिसर्च टू मार्केट’ या दिशेने संशोधनाचे समाजोपयोगी व व्यावसायिक रूपांतर करण्यावर भर देण्याचे उच्च व तंत्र शिक्षण मंत्री चंद्रकांतदादा पाटील यांनी आवाहन केले.
पुढील तीन वर्षांसाठीच्या कृती आराखड्यात पहिल्या टप्प्यात स्टार्टअप सेल, इन्क्युबेशन सेंटर आणि निधीचे एकत्रीकरण, दुसऱ्या टप्प्यात बौद्धिक संपदा अधिकारांच्या निर्मितीवर भर, तर तिसऱ्या टप्प्यात बाजारपेठ व गुंतवणुकीच्या माध्यमातून तंत्रज्ञान आणि स्टार्टअपचा विस्तार करण्याचे नियोजन असल्याचेही मंत्री चंद्रकांतदादा पाटील यांनी यावेळी सांगितले.
शिक्षा संस्कृती उत्थान न्यासचे राष्ट्रीय सचिव डॉ. अतुल कोठारी यांनी स्टार्टअपच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी निश्चित कार्यपद्धती विकसित करण्यावर भर दिला. स्टार्टअपच्या अपयशाची कारणे शोधून त्यावर उपाययोजना करणे आवश्यक असून, स्टार्टअपना उद्योग जगताशी जोडण्यासाठी ‘इंडस्ट्री कनेक्ट’ला प्राधान्य द्यावे, असे त्यांनी सांगितले. स्टार्टअपच्या संकल्पना विकसित करताना स्थानिक गरजा आणि आवश्यकता लक्षात घेणेही तितकेच महत्त्वाचे असल्याचे मंत्री चंद्रकांतदादा पाटील यांनी स्पष्ट केले.
मुंबई विद्यापीठाचे कुलगुरू प्रा. रवींद्र कुलकर्णी यांनी राज्यात प्रभावी ‘इनोव्हेशन इकोसिस्टीम’ उभारण्याची गरज व्यक्त केली. एनआयएसपी-२०१९च्या अंमलबजावणीसाठी केवळ शासकीय निधीवर अवलंबून न राहता विविध क्षेत्रांतील उपलब्ध अनुदान योजनांचा वापर तसेच खासगी क्षेत्रातून स्टार्टअपसाठी निधी उभारण्याचे मार्ग शोधण्यावर भर दिला. या संदर्भात दक्षिण कोरियातील निधी उभारणीच्या पद्धतींचे उदाहरण त्यांनी दिले. यावेळी त्यांनी ‘महासार्क’ची भूमिकाही विशद केली.
शिक्षा संस्कृती उत्थान न्यासाचे राष्ट्रीय सहसंयोजक ओम शर्मा यांनी न्यासाची पार्श्वभूमी विशद करत शिक्षण क्षेत्रात होत असलेल्या महत्त्वपूर्ण बदलांवर प्रकाश टाकला. बदलत्या शैक्षणिक गरजा लक्षात घेऊन नवोन्मेष, उद्योजकता आणि कौशल्यविकासाला उच्च शिक्षणाच्या केंद्रस्थानी आणण्याची आवश्यकता त्यांनी व्यक्त केली. या एकदिवसीय कार्यक्रमात राज्यातील विविध विद्यापीठांमधील संचालक, नवोन्मेष, नवसंशोधन व साहचर्य यांनी त्यांच्या विद्यापीठांमध्ये राबविण्यात येत असलेल्या नवोन्मेष, स्टार्टअप आणि इन्क्युबेशन विषयक उपक्रमांचे सादरीकरण केले. विविध विद्यापीठांनी साध्य केलेल्या उल्लेखनीय कामगिरीसह त्यांच्या यशोगाथा यावेळी मांडण्यात आल्या. तसेच एनआयएसपी-२०१९ची सद्यस्थिती व प्रगती, इन्स्टिट्यूट इनोव्हेशन कौन्सिल, स्टार्टअप सेल, इन्क्युबेशन केंद्रे आणि इनोव्हेशन फंडाच्या अंमलबजावणीबाबत अनुभवांची देवाणघेवाण करण्यात आली.
0000
काशिबाई थोरात/विसंअ
