खत खरेदीसाठी आता शेतकऱ्यांना दुकानांसमोर रांगेत उभे राहण्याची गरज नाही!

- २२ ऑक्टोबर पासून प्रत्यक्ष अंमलबजावणी
अमरावती, दि. १५: कृषी विभागामार्फत विभागातील अमरावती, अकोला, वाशिम, बुलढाणा आणि यवतमाळ या पाच जिल्ह्यांमध्ये २२ ऑक्टोबर २०२६ पासून ‘फ्रेमवर्क फॉर फर्टिलायझर सेल’ (एफएफएस) या डिजिटल प्रणालीची अंमलबजावणी करण्यात येणार असल्याचे विभागीय कृषी सहसंचालक गणेश घोरपडे यांनी कळविले आहे. यामुळे शेतकऱ्यांना घरबसल्या मोबाईल ॲपद्वारे खतांची बुकिंग करता येणार असून, खत खरेदीसाठी दुकानांसमोर रांगेत उभे राहण्याची आवश्यकता राहणार नाही.
शेतकऱ्यांना खत खरेदीची प्रक्रिया अधिक सुलभ, पारदर्शक आणि वेळेची बचत करणारी करण्यासाठी कृषी विभागामार्फत एफएफएस या डिजिटल प्रणालीची अंमलबजावणी करण्यात येत आहे. याअंतर्गत शेतकऱ्यांना मोबाईल ॲपच्या माध्यमातून स्वतःचा फार्मर आयडी, जमीन आणि पिकांच्या माहितीनुसार आवश्यक खतांची बुकिंग करता येईल. बुकिंग करताना संबंधित भागातील अधिकृत खत विक्रेते आणि उपलब्ध खतसाठ्याची माहिती मोबाईलवर पाहता येणार आहे. त्यानुसार शेतकरी आपल्या सोयीच्या विक्रेत्याची निवड करू शकतील. बुकिंग पूर्ण झाल्यानंतर शेतकऱ्यांच्या मोबाईलवर क्युआर कोड किंवा टोकन उपलब्ध होईल. हा कोड संबंधित कृषी सेवा केंद्रावर दाखवून, पॉइंट ऑफ सेल (पीओएस) मशीनद्वारे व्यवहार पूर्ण केल्यानंतर खत घेता येईल.
शेतकऱ्यांनी गुगल प्ले स्टोअरवरून एफएफएस ॲप डाउनलोड करावे लागणार आहे. त्यानंतर फार्मर आयडी किंवा आधार क्रमांकाच्या आधारे ओटीपीद्वारे पडताळणी करून लॉगिन करता येईल. जिल्हा, तालुका, गाव आणि गट क्रमांकानुसार जमीन निवडत येणार आहे. त्यानंतर चालू हंगाम आणि लागवड केलेल्या पिकाची माहिती भरून आवश्यक खताची निवड करता येणार आहे.उपलब्ध साठा आणि अधिकृत खत विक्रेत्यांची माहिती तपासून विक्रेता निवडल्यानंतर बुकिंग पूर्ण करता येणार आहे. बुकिंग यशस्वी झाल्यावर मिळालेला क्युआर कोड किंवा टोकन सुरक्षित ठेवावे लागणार आहे. खत खरेदीच्या वेळी संबंधित विक्रेत्याकडे हा कोड दाखवून पिओएस मशीनद्वारे व्यवहार पूर्ण करता येणार आहे.
‘ॲग्रीस्टॅक फार्मर आयडी’ आवश्यक
एफएफएस प्रणालीचा सुरळीत वापर करण्यासाठी प्रत्येक शेतकऱ्याकडे ‘ॲग्रीस्टॅक फार्मर आयडी’ असणे आवश्यक आहे. ज्या शेतकऱ्यांनी अद्याप हा आयडी तयार केलेला नाही, त्यांनी तो त्वरित तयार करून घ्यावा. तसेच आपल्या सातबारा उताऱ्यावरील माहिती आणि पीकपेरा नोंदी अद्ययावत ठेवाव्यात. खत खरेदी करताना पीओएस पावतीवरील खताचा प्रकार आणि खरेदीची माहिती तपासून घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
गावपातळीवर जनजागृती मोहीम
या डिजिटल प्रणालीची माहिती प्रत्येक शेतकऱ्यापर्यंत पोहोचवण्यासाठी कृषी विभागामार्फत गावपातळीवर जनजागृती करण्यात येणार आहे. ग्रामसभा आणि कृषी सेवा केंद्रांच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना प्रशिक्षण व मार्गदर्शन दिले जाईल. यासाठी सहाय्यक कृषी अधिकारी, कृषी सेवक, कृषी सखी, तसेच कृषी विभागाचे इतर कर्मचारी शेतकऱ्यांना मदत करतील.
जिल्ह्यातील घाऊक व किरकोळ खत विक्रेत्यांनी आयएफएमएस आणि पीओएस प्रणालीवरील खतसाठ्याची माहिती अद्ययावत ठेवावी. प्रत्यक्ष साठा आणि ऑनलाइन प्रणालीवरील साठा यामध्ये तफावत आढळल्यास संबंधितांवर कारवाई केली जाईल.एफएफएस प्रणालीद्वारे प्राप्त होणाऱ्या क्युआर कोडनुसारच खतविक्रीचे व्यवहार करावेत आणि शेतकऱ्यांना ॲप वापरण्यासाठी सहकार्य करावे, असे निर्देश कृषी विभागाने दिले आहेत. एफएफएस ॲप, फार्मर आयडी किंवा खत बुकिंग करताना काही अडचण आल्यास शेतकऱ्यांनी तालुका कृषी अधिकारी, मंडळ कृषी अधिकारी, पंचायत समितीतील कृषी अधिकारी किंवा गावातील कृषी सेवकांशी संपर्क साधावा, असे आवाहन कृषी विभागामार्फत करण्यात आले आहे.
००००

