बीड शहरालगतच्या बिंदुसरा तलावाची केंद्रीय पथकाकडून पाहणी
धरणातील उपयुक्त पाणीसाठा ५ टक्क्यांवर ; पाणीपुरवठा नियोजनाचा आढावा
बीड दि. १० (जिमाका): जिल्ह्यातील दुष्काळी परिस्थितीची पाहणी करण्यासाठी आलेल्या केंद्रीय आंतरमंत्रालयीन पथकाने बीड शहरालगतच्या पाली येथील बिंदुसरा तलावाची पाहणी करून धरणातील पाणीसाठा आणि शहरासह परिसरातील पाणीपुरवठ्याच्या स्थितीचा आढावा घेतला.
केंद्रीय कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालयाचे संयुक्त सचिव तथा पथकप्रमुख मुक्तानंद अग्रवाल यांच्या नेतृत्वाखालील पथकाला अधीक्षक अभियंता, पाटबंधारे पल्लवी जगताप यांनी धरणातील पाणीसाठा, पिण्याच्या पाण्यासाठीचे आरक्षण आणि उपलब्ध जलस्रोतांबाबत माहिती दिली.
यंदा पाणीसाठ्यात मोठी घट
बिंदुसरा तलावात ३० जून २०२६ रोजी १७ टक्के उपयुक्त पाणीसाठा होता. सध्याच्या स्थितीत तो केवळ ५ टक्क्यांवर आला आहे. मागील वर्षी याच धरणात १०० टक्के पाणीसाठा होता, अशी माहिती पथकाला देण्यात आली.
धरणाचा एकूण साठा ०.२८ पीएमसी, तर उपयुक्त पाणीसाठा ०.२५ पीएमसी असल्याची माहिती यावेळी देण्यात आली.
पाणीसाठ्यातील घट लक्षात घेता पिण्याच्या पाण्याचे नियोजन आणि उपलब्ध जलस्रोतांच्या वापराबाबत पथकाने सविस्तर चर्चा केली.
माजलगाव धरणाच्या पाण्यावर शहराची भिस्त
बीड शहराला दररोज सुमारे ३८ एमएलडी पाण्याची गरज आहे. त्यापैकी २८ एमएलडी पाणी माजलगाव धरणातून, तर उर्वरित पाणी बिंदुसरा तलावातून उपलब्ध होत असल्याची माहिती देण्यात आली. बिंदुसरा तलावातील पाणीसाठा कमी होत असल्याने आगामी काळात शहराच्या पाणीपुरवठ्यासाठी पर्यायी स्रोतांचा वापर आणि पाणी उपलब्धतेचे नियोजन महत्त्वाचे ठरणार आहे.
यंदा सिंचनासाठी पाणी न देता उपलब्ध पाणीसाठा पिण्याच्या पाण्यासाठी वापरण्याचे नियोजन असल्याचेही यावेळी सांगण्यात आले.
दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर धरणातील उपलब्ध पाणीसाठा, शहराची पिण्याच्या पाण्याची गरज आणि आगामी काळातील पाणीपुरवठ्याचे नियोजन यांची माहिती घेऊन केंद्रीय पथकाने परिस्थितीचा आढावा घेतला.
०००
केंद्रीय पथकाकडून मोरगाव परिसरातील पाणीटंचाईची पाहणी
पाझर तलाव कोरडा; जलसंधारण, पाणीपुरवठा आणि पीक नुकसानीचा घेतला आढावा
बीड दि. १० (जिमाका): बीड जिल्ह्यातील दुष्काळी परिस्थितीची प्रत्यक्ष पाहणीसाठी आलेल्या केंद्रीय आंतरमंत्रालयीन पथकाने बीड तालुक्यातील मोरगाव परिसरातील पाणीटंचाई, जलसंधारणाची कामे आणि शेतीपिकांच्या नुकसानीची पाहणी केली. यावेळी मोरगाव येथील दराडे वस्तीवरील पाझर तलावाची तसेच परिसरातील विहिरींची पाहणी करून पाणी उपलब्धतेची स्थिती जाणून घेण्यात आली.
केंद्रीय कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालयाचे संयुक्त सचिव तथा पथकप्रमुख मुक्तानंद अग्रवाल यांच्या नेतृत्वाखालील पथकाने या भागातील परिस्थितीचा आढावा घेतला. यावेळी जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी जितिन रहमान यांनी पथकाला पाझर तलावाची क्षमता आणि सद्यस्थितीची माहिती दिली.
पाझर तलावात पाणीसाठा शून्य
मोरगाव येथील नागनाथ मंदिराजवळ असलेल्या पाझर तलावाची पाणी साठवण क्षमता ०.१२१ टीएमसी आहे. मात्र, सध्या या तलावात पाणीसाठा शून्य असल्याचे पाहणीत निदर्शनास आले. तलाव पूर्णपणे कोरडा पडल्यामुळे परिसरातील पाणीटंचाईची तीव्रता स्पष्ट झाली. पथकाने तलावाची स्थिती जाणून घेत जलसंधारणाच्या कामांची आवश्यकता आणि उपलब्ध पाणीस्रोतांच्या स्थितीबाबत माहिती घेतली.
विहिरीची पाहणी; पाणी उपलब्धतेची माहिती
पथकाने परिसरातील प्रभू दराडे या शेतकऱ्याच्या विहिरीचीही पाहणी केली. यावेळी विहिरीतील पाण्याची पातळी, उन्हाळ्यातील पाणी उपलब्धता आणि पाण्याच्या उपशामुळे निर्माण होणाऱ्या अडचणींबाबत स्थानिकांकडून माहिती घेण्यात आली. परिसरातील पाणीपुरवठा आणि टँकरच्या वापराबाबतही चर्चा झाली.
पाणीपुरवठ्याच्या देयकांचा प्रश्न वेळेत मार्गी न लागल्यास टँकरद्वारे पाणीपुरवठा सुरू ठेवण्यात अडचणी येऊ शकतात, अशी बाब स्थानिकांनी मांडली. तसेच, मोठ्या प्रमाणावर पाण्याचा उपसा होत असल्याने भूजलसाठा आणि विहिरींच्या पाणी उपलब्धतेवर परिणाम होत असल्याच्या मुद्द्यांवरही चर्चा करण्यात आली.
खंडाळा तलावाचीही पाहणी
पथकाने खंडाळा तलावाची पाहणी करून तेथील पाण्याची स्थिती आणि स्थानिक पाणीपुरवठ्याबाबत माहिती घेतली. दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर उपलब्ध जलस्रोतांचा वापर, पाणीसाठ्याचे नियोजन आणि टँकरद्वारे पाणीपुरवठा यासंबंधीच्या अडचणी स्थानिकांनी निदर्शनास आणून दिल्या.
जलसंधारणाच्या कामांचा आढावा
यावेळी तलावांमधील गाळ काढणे आणि जलसंधारणाची कामे करण्यासाठी उपलब्ध निधी व योजनांबाबतही चर्चा झाली. यासाठी जिल्हा नियोजनासह विविध निधी स्रोत आणि कॉर्पोरेट सामाजिक दायित्व (सीएसआर) निधीचा वापर करण्याची शक्यता विचारात घेण्याबाबत चर्चा करण्यात आली.
जिल्हा परिषद लघुपाटबंधारे विभागांतर्गत ६२५ पाझर तलाव आणि ५५ सिंचन तलाव असल्याची माहिती देण्यात आली. पाझर तलावांचा मुख्य उद्देश भूजल पातळी वाढविणे हा असून, अशा तलावांमधून थेट सिंचनासाठी पाणी सोडण्याची व्यवस्था नसते, असेही स्पष्ट करण्यात आले.
पाणीपुरवठा योजनेच्या प्रलंबित कामाचा प्रश्न
पाहणीदरम्यान मोरगावचे सरपंच लिंबाजी जाधव यांनी गावातील जलजीवन मिशन व पाणीपुरवठा योजनेचे काम गेल्या चार ते पाच वर्षांपासून प्रलंबित असल्याची समस्या मांडली. संबंधित ठेकेदाराकडून काम पूर्ण होत नसल्याने ग्रामस्थांना अडचणींचा सामना करावा लागत असल्याचे त्यांनी सांगितले. या प्रकरणाची माहिती घेऊन योग्य ती कार्यवाही करण्याबाबत संबंधित अधिकाऱ्यांनी आश्वासन दिले.
अतिवृष्टीमुळे सोयाबीन पिकाचे नुकसान
पथकाने परिसरातील शेतीपिकांच्या नुकसानीचीही माहिती घेतली. मोरगाव येथील शेतकरी रमेश विश्वनाथ कोकाटे यांच्या गट क्रमांक ३१/२ मधील सोयाबीन पिकाचे अतिवृष्टीमुळे ८० ते ९० टक्के नुकसान झाल्याची माहिती यावेळी देण्यात आली. ३३ टक्क्यांपेक्षा अधिक नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांची यादी तयार करण्याचे काम सुरू असून, त्यासाठी शेतकऱ्यांची नावे, गट क्रमांक, आधार क्रमांक आणि बँक खात्याची माहिती संकलित केली जात असल्याचे संबंधित कर्मचाऱ्यांनी सांगितले.
दुष्काळी परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर पाणीटंचाई, भूजलसाठा, जलसंधारणाची कामे, पाणीपुरवठा योजनांची सद्यस्थिती आणि शेतीपिकांचे नुकसान या विविध बाबींची प्रत्यक्ष पाहणी करून केंद्रीय पथकाने मोरगाव परिसरातील परिस्थितीचा आढावा घेतला.
०००
बीड जिल्ह्यातील स्वयंचलित हवामान केंद्राची केंद्रीय पथकाकडून पाहणी
महावेध यंत्रणेद्वारे पर्जन्यमानाच्या नोंदींची माहिती घेतली ; शेतकऱ्यांशी संवाद
बीड, दि. १० : जिल्ह्यातील दुष्काळी परिस्थितीची पाहणी करण्यासाठी आलेल्या केंद्रीय आंतरमंत्रालयीन पथकाने आज सकाळी पाली (ता. जि. बीड) येथील स्वयंचलित हवामान केंद्राला भेट देऊन यंत्रणेच्या कार्यपद्धतीची माहिती घेतली.
केंद्रीय कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालयाचे संयुक्त सचिव तथा पथकप्रमुख मुक्तानंद अग्रवाल यांच्या नेतृत्वाखालील पथकाने हवामान केंद्रावरील तापमान, आर्द्रता, वाऱ्याचा वेग व दिशा आणि पर्जन्यमान नोंदविण्याच्या यंत्रणेची माहिती जाणून घेतली. या केंद्रातून दर दहा मिनिटांनी हवामानविषयक माहिती संकलित केली जाते.
यावेळी राज्याचे कृषी सचिव परिमल सिंग आणि जिल्हाधिकारी डॉ. विवेक जॉन्सन उपस्थित होते. जिल्ह्यातील ७९ महसूल मंडळांमध्ये स्वयंचलित हवामान केंद्रे कार्यरत असून, या यंत्रणेद्वारे जिल्ह्यातील पर्जन्यमानाची आकडेवारी संकलित केली जाते, अशी माहिती जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी यांनी दिली.
यावेळी उपस्थित शेतकऱ्यांनी पावसाअभावी निर्माण झालेली गंभीर परिस्थिती पथकासमोर मांडली. पिण्याच्या पाण्यासह जनावरांसाठी पाणी आणि चाऱ्याची तातडीने व्यवस्था करावी, अशी मागणी शेतकऱ्यांनी केली. दुष्काळामुळे ग्रामीण भागात निर्माण झालेल्या पाणीटंचाईची तीव्रताही त्यांनी निदर्शनास आणून दिली.
०००
सोयाबीनची वाढ खुंटली; एकरी ७ ते ८ क्विंटल उत्पादनाची आशा आता केवळ ५० किलोवर !
मोरगावमध्ये केंद्रीय पथकाकडून पीक नुकसानीची पाहणी; शेतकऱ्यांच्या डोळ्यांसमोर वर्षभराच्या कष्टांवर पाणी
बीड, दि. १०: पेरणीपासून पीक वाढविण्यापर्यंत केलेला खर्च, घेतलेले कष्ट आणि चांगल्या उत्पादनाची आशा… मात्र पावसाच्या अनिश्चिततेने शेतकऱ्यांच्या या स्वप्नांवर पाणी फेरले आहे. बीड तालुक्यातील मोरगाव येथे केंद्रीय पथकाने सोयाबीन पिकाच्या नुकसानीची प्रत्यक्ष पाहणी केली, तेव्हा शेतकऱ्यांच्या संकटाची तीव्रता समोर आली.
मोरगाव येथील बाबासाहेब चोखामार यांच्या गट क्रमांक २६१ मधील शेतात दोन एकरांवर सोयाबीनची लागवड करण्यात आली होती. सर्वसाधारण परिस्थितीत एकरी ७ ते ८ क्विंटल उत्पादन अपेक्षित असते. मात्र, पावसाअभावी पिकाची वाढ खुंटली असून, आता एकरी जेमतेम ५० किलो उत्पादन मिळण्याची शक्यता असल्याची माहिती कृषी सहाय्यकांनी पथकाला दिली.
फुलोऱ्यातच पिकाला फटका !
सोयाबीन पीक फुलोऱ्याच्या अवस्थेत असताना पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्याने त्याचे मोठे नुकसान झाले. अपेक्षित वाढ न झाल्याने उत्पादनात मोठी घट होण्याची शक्यता आहे. पिकासाठी केलेला खर्चही निघेल की नाही, अशी चिंता शेतकऱ्यांसमोर उभी आहे.
मोरगावमध्ये नुकसानीची व्याप्ती मोठी
गावात सुमारे १,४०० शेतकरी असून, त्यापैकी जवळपास ७० टक्के शेतकऱ्यांच्या पिकांचे ३३ टक्क्यांपेक्षा अधिक नुकसान झाल्याची माहिती यावेळी देण्यात आली. गावनिहाय नुकसानीची यादी तयार करण्याचे काम सुरू आहे. पावसाअभावी अनेक शेतकऱ्यांचे पीक अपेक्षेप्रमाणे आलेच नसल्याची व्यथाही स्थानिकांनी मांडली.
यानंतर केंद्रीय पथकाने किरण भास्कर केकाण यांच्या गट क्रमांक २५८ मधील शेताचीही पाहणी केली. त्यांच्या शेताच्या नुकसानीची नोंद घेण्यात आली.
हिरव्यागार पिकांतून सोन्यासारखे उत्पादन मिळण्याची आशा बाळगणाऱ्या शेतकऱ्यांसमोर आता उत्पन्नाचा गंभीर प्रश्न उभा आहे. मोरगावमधील प्रत्यक्ष पाहणीतून पावसाअभावी शेतीवर ओढवलेल्या संकटाची आणि शेतकऱ्यांच्या आर्थिक विवंचनेची तीव्रता अधोरेखित झाली.
०००
६५ दिवसांपासून पावसाचा थेंब नाही ! सोयाबीनचे पीक हातचे गेले ; चारा-पाण्यासाठी शेतकऱ्यांची धडपड
वैद्यकिन्हीतील दुष्काळाची दाहकता केंद्रीय पथकासमोर; पिकांचे नुकसान, वाढलेला चाऱ्याचा खर्च आणि पाणीटंचाईचे भीषण वास्तव
बीड, दि. १०: कधी अतिवृष्टीने पिकांचे नुकसान, तर कधी पावसाअभावी हातातोंडाशी आलेला घास हिरावला जातो… निसर्गाच्या या चक्रात शेतकरी मात्र आर्थिक संकटात सापडतो आहे. बीड जिल्ह्यातील पाटोदा तालुक्यातील वैद्यकिन्ही गावात गेल्या ६५ दिवसांपासून पावसाचा थेंबही पडलेला नाही. त्यामुळे सोयाबीनचे पीक वाया गेले असून, पिण्याच्या पाण्यासह जनावरांच्या चारा-पाण्याचा प्रश्नही गंभीर झाला आहे.
केंद्रीय पथकाच्या पाहणीदरम्यान उपविभागीय अधिकारी वसिमा शेख यांनी वैद्यकिन्ही येथील शेतात जाऊन पिकांच्या स्थितीची पाहणी केली. यावेळी शेतकऱ्यांशी संवाद साधून पावसाअभावी निर्माण झालेल्या परिस्थितीची माहिती घेण्यात आली.
दोन हेक्टरमध्ये सोयाबीन ; यंदा उत्पादनाची आशाच मावळली !
शेतकरी देवीदास भानदास यांच्या दोन हेक्टर क्षेत्रातील सोयाबीन पिकाची पाहणी करण्यात आली. सर्वसाधारण परिस्थितीत या क्षेत्रातून अपेक्षित उत्पादन मिळण्याची आशा असते; मात्र यंदा पावसाअभावी पीकच आले नसल्याची व्यथा त्यांनी मांडली.
गेल्या वर्षी अतिपावसामुळे नुकसान झाले, तर यंदा पाऊसच नसल्याने पिके वाया गेली. सलग दोन वर्षांच्या या संकटामुळे शेतकऱ्यांसमोर आर्थिक अडचणी उभ्या राहिल्या आहेत.
जनावरांच्या चारा-पाण्यासाठीही संघर्ष
गावात पाणीटंचाई तीव्र झाली असून, जनावरांसाठी पाणी आणि चारा उपलब्ध करणे कठीण झाले आहे. चाऱ्याची किंमत चार हजार रुपये प्रतिटन झाल्याने पशुपालकांवरील आर्थिक भार वाढला आहे.
पाण्यासाठी जुन्या विहिरीचा आधार घ्यावा लागत असून, तेथेही दिवसातून केवळ तीन ते साडेतीन तास पाणी उपलब्ध होते. काही ठिकाणी पाटोदा येथून सुमारे ४० किलोमीटर अंतरावरून पाणी आणावे लागत असल्याची माहिती स्थानिकांनी दिली.
पीक विम्याबाबतही शेतकऱ्यांच्या अडचणी
गेल्या वर्षी गावातील सुमारे ८० टक्के शेतकऱ्यांनी पीक विमा भरला होता; मात्र मदत मिळाली नसल्याने यंदा विमा भरणाऱ्या शेतकऱ्यांचे प्रमाण सुमारे ४० टक्क्यांवर आल्याची माहिती स्थानिक प्रतिनिधींनी दिली.
दरम्यान, गावातील एकूण १,१०० हेक्टर क्षेत्रापैकी सुमारे ९५० हेक्टर क्षेत्रावर सोयाबीनची लागवड आहे. पिकांच्या नुकसानीचे पंचनामे सुरू असून, उर्वरित क्षेत्रातील अन्य पिकांच्या नुकसानीचीही नोंद घेतली जात आहे, अशी माहिती तलाठी देशमुख यांनी दिली.
६५ दिवसांचा पावसाचा खंड, हातचे गेलेले पीक आणि जनावरांच्या चारा-पाण्याची चिंता… वैद्यकिन्हीतील परिस्थिती दुष्काळाचे गांभीर्य अधोरेखित करते. आता या संकटातून सावरण्यासाठी शेतकऱ्यांना दिलासा देणाऱ्या उपाययोजनांची अपेक्षा आहे.
०००
सोयाबीन वाळवत होती शेतकरी महिला; केंद्रीय पथकाचा ताफा थांबला अन् जाणून घेतली व्यथा !
दाशखेडमध्ये रेखा कोकाटे यांच्याशी संवाद; गेल्या वर्षी १५ क्विंटल सोयाबीन, यंदा जेमतेम एक क्विंटल उत्पादनाची शक्यता
बीड, दि. १०: शेतात सोयाबीन वाळवत असलेली एक महिला… पावसाअभावी हातातोंडाशी आलेले पीक वाया गेल्याची खंत… आणि त्याच वेळी दुष्काळाची पाहणी करण्यासाठी निघालेल्या केंद्रीय पथकाचा अचानक थांबलेला ताफा! बीड जिल्ह्यातील पाटोदा तालुक्यातील दाशखेड येथे घडलेल्या या प्रसंगातून दुष्काळाची झळ सोसणाऱ्या शेतकरी कुटुंबाची व्यथा समोर आली.
दुष्काळी परिस्थितीची पाहणी करताना केंद्रीय पथकाने दाशखेड येथे थांबून शेतात सोयाबीन वाळवत असलेल्या रेखा जयंत कोकाटे यांच्याशी संवाद साधला. यावेळी त्यांनी आपल्या शेतातील सोयाबीन पिकाची अवस्था आणि उत्पादनातील मोठी घट पथकाला सांगितली.
गेल्या वर्षी १५ क्विंटल; यंदा उत्पादनाची घसरण!
“गेल्या वर्षी ३० पोती सोयाबीन झाले होते; मात्र यंदा दीड-दोन एकर क्षेत्रात जेमतेम ४० किलो सोयाबीन मिळेल,” अशी व्यथा रेखा कोकाटे यांनी मांडली. चांगली काळी जमीन असूनही पावसाअभावी पिकाला पुरेसे पाणी मिळाले नाही. त्यामुळे उत्पादनात मोठी घट झाली आहे.
त्यांच्या पती जयंत बाप्पासाहेब कोकाटे यांच्या नावावर शेती आहे. यंदा जमिनीचा कस असूनही पावसाअभावी पीक अपेक्षेप्रमाणे आले नाही. हलक्या जमिनीतील पीक तर पूर्णपणे वाया गेले असून, चांगल्या जमिनीतील सोयाबीनही बाजारात विक्रीयोग्य राहिले नसल्याचे त्यांनी सांगितले.
नदी कोरडी, पिकांना पाणी नाही !
शेताजवळून वाहणारी नदीही कोरडी पडली आहे. त्यामुळे पिकांना पाणी देण्यासाठी पर्यायी स्रोत उपलब्ध नसल्याची वस्तुस्थिती स्थानिकांनी पथकासमोर मांडली.
तलाठ्यांनी दाशखेड गावातील पीक नुकसानीचे पंचनामे केले असून, उत्पादनात मोठी घट होण्याची शक्यता व्यक्त केली. पथकाने शेतीची प्रत्यक्ष पाहणी करून पिकांची अवस्था आणि नुकसानीची माहिती जाणून घेतली.
एका बाजूला वाळवण्यासाठी शेतात पसरलेले सोयाबीन, तर दुसरीकडे पुढील हंगामाची चिंता… रेखा कोकाटे यांच्याशी झालेला हा संवाद दुष्काळामुळे शेतकरी कुटुंबांच्या आयुष्यात निर्माण झालेल्या संकटाची जाणीव करून देणारा ठरला.
०००
तीन एकरांत ५४ हजारांचा खर्च ; हाती मात्र १० हजारांचे सोयाबीन !
दासखेडमध्ये केंद्रीय पथकासमोर शेतकऱ्यांची व्यथा; पिके करपली, विहिरी कोरड्या, फळबागांवरही संकट
बीड, दि. १०: पेरणी, बियाणे, खते आणि फवारण्यांवर हजारो रुपये खर्च करूनही पावसाअभावी सोयाबीनचे पीक करपले. तीन एकरांत ५४ हजार रुपये खर्च करून हाती केवळ ९ ते १० हजार रुपयांचे उत्पादन येण्याची शक्यता! बीड जिल्ह्यातील दासखेड येथे केंद्रीय पथकाने पाहणी केली असता शेतकऱ्यांच्या या व्यथा समोर आल्या.
सुधाकर नवनाथ ठोंबरे यांनी तीन एकरांत सोयाबीनची पेरणी केली; मात्र जेमतेम दीड ते दोन क्विंटल उत्पादन मिळण्याची शक्यता आहे. तर बबनराव ठोंबरे यांच्या अडीच एकरांतील सोयाबीनमधून केवळ ६० ते ७० किलो उत्पादन मिळेल, अशी स्थिती आहे.
पावसाअभावी विहिरी कोरड्या पडल्या असून, जनावरांच्या चाऱ्याचाही प्रश्न गंभीर झाला आहे. हार्वेस्टरने काढणी केल्याने भुसकट गोळा करता येत नसल्याने चाऱ्याची अडचण अधिकच वाढली आहे.
शेततळ्यांसाठी ५० हजार रुपये अनुदान आणि फळबागांसाठी हेक्टरी दोन लाख रुपये मदत द्यावी, अशी मागणी शेतकऱ्यांनी केली. डाळिंब व मोसंबीच्या बागा पाण्याअभावी सुकण्याच्या मार्गावर असल्याने वेळेत मदत मिळाली नाही, तर मोठे नुकसान होण्याची भीतीही त्यांनी व्यक्त केली.
खर्च मोठा, उत्पादन नगण्य आणि चारा-पाण्याची चिंता… दासखेडमधील शेतकऱ्यांची ही व्यथा दुष्काळाची तीव्रता अधोरेखित करते.
०००
चारा जेमतेम १५ दिवसांचा ; पुढे जनावरांना खाऊ घालायचे काय?
बेडूकवाडीतील शिंदे बंधूंची व्यथा ; चारा महागला, पशुधन जगविण्याची चिंता वाढली !
बीड, दि. १०: बीड जिल्ह्यातील पाटोदा तालुक्यातील बेडूकवाडी येथील वैभव अंकुश शिंदे आणि अंकुश परसराम शिंदे यांच्यासमोर दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्न गंभीर होत आहे. सध्या घरचा ज्वारीचा कडबा आणि नेपियर गवत उपलब्ध असले, तरी चारा संपल्यानंतर जनावरांना जगवायचे कसे, हा प्रश्न त्यांना सतावत आहे.
बाहेरून चारा विकत घ्यायचा झाल्यास प्रति टन ११ हजार रुपये खर्च येतो. दररोज सुमारे १३० लिटर दूध संकलन करणाऱ्या या शेतकऱ्यांसाठी वाढता चारा खर्च मोठे आर्थिक आव्हान ठरत आहे. त्यामुळे भविष्यात चाराटंचाई निर्माण झाल्यास शासनाने चारा डेपो सुरू करून मदत करावी, अशी अपेक्षा आहे.
पशुधन हेच शेतकऱ्यांचे बळ; मात्र चारा-पाण्याची चिंता वाढली, तर हे बळ टिकवायचे कसे ? हा प्रश्न भेडूकवाडीतील शेतकऱ्यांच्या व्यथेतून समोर येत आहे.
०००
पाणीटंचाईचा फटका कांदा, झेंडू आणि मक्याला !
वैजाळ्यात केंद्रीय पथकाचा शेतकऱ्यांशी संवाद; पिकांची स्थिती जाणून घेतली
बीड, दि. १०: पाटोदा तालुक्यातील वैजाळा येथे केंद्रीय पथकाने कांदा, झेंडू आणि मका उत्पादक शेतकऱ्यांशी संवाद साधून दुष्काळी परिस्थितीची पाहणी केली. पाण्याअभावी पिकांची झालेली अवस्था, वाढत्या तापमानाचा परिणाम, उत्पादनातील घट आणि सिंचनासाठी पाण्याची उपलब्धता याबाबत पथकाने शेतकऱ्यांकडून माहिती घेतली.
कांदा उत्पादक बंकट शेवराव येडे यांनी पाण्याच्या टंचाईमुळे कांद्याची लागवड १० एकरांवरून यंदा केवळ एक एकरावर मर्यादित करावी लागल्याचे सांगितले. शेततळ्यातही पाणी नसल्याने पिकाच्या भवितव्याची चिंता त्यांनी व्यक्त केली.
झेंडू उत्पादक पांडुरंग बाबासाहेब मस्के आणि मका उत्पादक काकासाहेब नामदेव येडे यांच्याशीही पथकाने संवाद साधला. वाढत्या तापमानामुळे झेंडूच्या फुलांचा आकार लहान होत असून, पावसाअभावी पिकांच्या वाढीवर परिणाम झाल्याची माहिती शेतकऱ्यांनी दिली.
पाण्याची प्रतीक्षा, घटते उत्पादन आणि वाढता खर्च… अशा संकटांचा सामना करणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या व्यथा केंद्रीय पथकाने जाणून घेतल्या. शेतकऱ्यांच्या शेतातील परिस्थिती आणि त्यांच्या अनुभवांतून दुष्काळाची तीव्रता अधोरेखित झाली.
०००
