दुष्काळग्रस्तांना आरोग्यसेवेचा आधार; डॉ. संभाजीराजे पाटील यांच्याकडून तपासणी शुल्क माफ व उपचारांत सवलत
पारोळा – प्रतिनिधी,
दुष्काळाच्या- सावटात श्री साई हॉस्पिटलचा माणुसकीचा हात
डॉ. संभाजीराजे पाटील यांचा स्तुत्य निर्णय; दुष्काळ असे पर्यंत तपासणी शुल्क माफ
सोनोग्राफीसह इतर तपासण्यांच्या दरात मोठी कपातमहाराष्ट्राच्या विविध भागांवर दुष्काळाचे सावट गडद होत असताना त्याचा सर्वाधिक परिणाम ग्रामीण भागातील शेतकरी आणि शेतमजूर कुटुंबांवर होताना दिसत आहे. पावसाची अनिश्चितता, शेतीतील घटते उत्पन्न, वाढता उत्पादन खर्च आणि हातात नसलेले अपेक्षित उत्पन्न यामुळे शेतकरी आर्थिक अडचणीत सापडला आहे. त्याचा परिणाम केवळ शेतीपुरता मर्यादित न राहता शेतीवर अवलंबून असलेल्या व्यापार, बाजारपेठ, छोटे व्यावसायिक आणि इतर अनेक घटकांवरही होत आहे.पारोळा तालुका हा प्रामुख्याने शेतकरी आणि शेतीवर आधारित अर्थव्यवस्था असलेला तालुका आहे. त्यामुळे दुष्काळाच्या परिस्थितीचा थेट परिणाम येथील सर्वसामान्य नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनावर आणि आर्थिक व्यवहारांवर जाणवत आहे. अशा कठीण काळात एखादी सामाजिक संस्था किंवा व्यक्ती पुढे येऊन आर्थिक अडचणीत असलेल्या नागरिकांना आधार देणे हीच खरी सामाजिक बांधिलकी ठरते.याच सामाजिक बांधिलकीचे एक उल्लेखनीय उदाहरण पारोळा येथील श्री साई मल्टिस्पेशालिटी हॉस्पिटलचे प्रसिद्ध स्त्रीरोग व प्रसूती तज्ज्ञ डॉ. संभाजीराजे पाटील* यांनी घालून दिले आहे.दिवसभर रुग्णांची मोठी वर्दळ असलेल्या श्री साई हॉस्पिटलमध्ये उपचारासाठी येणाऱ्या रुग्णांशी आणि त्यांच्या कुटुंबीयांशी सातत्याने संपर्क येत असल्याने सध्याच्या दुष्काळी परिस्थितीचा सर्वसामान्यांच्या आर्थिक स्थितीवर झालेला परिणाम डॉ. पाटील यांच्या लक्षात आला. अनेक कुटुंबांना उपचाराची गरज असली तरी आर्थिक परिस्थितीमुळे वैद्यकीय खर्चाचा अतिरिक्त भार जाणवत असल्याचे चित्र त्यांच्या निदर्शनास आले.ही परिस्थिती लक्षात घेऊन डॉ. संभाजीराजे पाटील यांनी सामाजिक जाणीवेतून एक महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. दुष्काळाची परिस्थिती कायम असेपर्यंत श्री साई हॉस्पिटलमध्ये स्त्रीरोग विभागातील रुग्णांची तपासणी फी माफ करण्याची घोषणा त्यांनी केली आहे. यामुळे आर्थिक अडचणीत असलेल्या रुग्णांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.विशेष म्हणजे केवळ डॉक्टरांची तपासणी फी माफ करून ते थांबले नाहीत, तर सोनोग्राफीसह इतर आवश्यक वैद्यकीय तपासण्यांच्या शुल्कातही मोठी कपात करण्यात आली आहे. काही तपासण्यांचे दर ५० टक्क्यांपेक्षाही कमी करण्यात आल्याने गरजू रुग्णांना उपचार घेणे अधिक सुलभ होणार आहे.दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर OPD तपासणी मोफत करून तसेच IPD, सोनोग्राफी, नॉर्मल डिलिव्हरी, सिझेरियन डिलिव्हरी, गर्भपिशवीच्या शस्त्रक्रिया आणि संतती नियमनाच्या शस्त्रक्रिया अल्पदरात उपलब्ध करून देत त्यांनी वैद्यकीय सेवेला सामाजिक बांधिलकीची जोड दिली आहे.- आर्थिक अडचणीमुळे उपचार लांबणीवर पडू नयेतग्रामीण भागातील अनेक कुटुंबांमध्ये अचानक उद्भवलेला आजार किंवा गर्भधारणेशी संबंधित तपासण्या यासाठी होणारा वैद्यकीय खर्च हा मोठा आर्थिक प्रश्न ठरू शकतो. विशेषतः दुष्काळी परिस्थितीत शेतीतून उत्पन्न कमी झाल्याने अशा खर्चाचा अतिरिक्त ताण कुटुंबावर येतो.अशा परिस्थितीत ‘आर्थिक अडचणीमुळे उपचार किंवा आवश्यक तपासणी थांबू नये’ हा सामाजिक विचार केंद्रस्थानी ठेवून श्री साई हॉस्पिटलने घेतलेला हा निर्णय महत्त्वाचा मानला जात आहे.सणासुदीचा काळ सुरू असतानाच दुष्काळाचे संकट उभे राहिल्याने सामान्य नागरिकांच्या अडचणी आणखी वाढल्या आहेत. अशा वेळी आर्थिक मदतीपेक्षा काही वेळा योग्य वैद्यकीय सेवा सुलभ आणि परवडणाऱ्या दरात उपलब्ध होणे हीदेखील मोठी मदत ठरते. श्री साई हॉस्पिटलच्या या निर्णयामुळे पारोळा तालुक्यासह परिसरातील अनेक गरजू कुटुंबांना त्याचा लाभ मिळण्याची अपेक्षा आहे.- सामाजिक बांधिलकीचा आदर्शडॉ. संभाजीराजे पाटील यांनी यापूर्वीही श्री साई हॉस्पिटलच्या माध्यमातून विविध सामाजिक उपक्रमांमध्ये सहभाग घेतला आहे. वैद्यकीय क्षेत्रात काम करताना केवळ व्यावसायिक जबाबदारी न पाहता सामाजिक बांधिलकीची जाणीव ठेवण्याचा त्यांचा प्रयत्न या निर्णयातून पुन्हा एकदा अधोरेखित झाला आहे.दुष्काळाच्या काळात शेतकरी आणि सर्वसामान्य नागरिकांना आर्थिक दिलासा देण्यासाठी शासन आणि विविध सामाजिक संस्था आपल्या परीने प्रयत्न करत असताना वैद्यकीय क्षेत्रातूनही अशा प्रकारचा हातभार लागणे ही सकारात्मक बाब मानली जात आहे.“रुग्ण हा केवळ ग्राहक नसून समाजाचा एक घटक आहे आणि संकटकाळात त्याच्या पाठीशी उभे राहणे ही आपली सामाजिक जबाबदारी आहे,” या भावनेतून श्री साई हॉस्पिटलच्या माध्यमातून हा निर्णय घेण्यात आल्याची भावना नागरिकांमधून व्यक्त होत आहे.- पारोळावासीयांकडून निर्णयाचे स्वागतडॉ. संभाजीराजे पाटील यांच्या या सामाजिक उपक्रमाचे पारोळा तालुक्यातील विविध सामाजिक संस्था, व्यापारी वर्ग, संघटना तसेच नागरिकांकडून स्वागत करण्यात येत आहे. दुष्काळामुळे आर्थिक संकटाचा सामना करणाऱ्या कुटुंबांना वैद्यकीय सेवेतून दिलासा देण्याचा हा प्रयत्न कौतुकास्पद असल्याच्या प्रतिक्रिया नागरिकांकडून व्यक्त होत आहेत.आजच्या काळात वैद्यकीय सेवा, वाढता उपचार खर्च आणि आर्थिक अडचणी यांचा विचार करता संकटकाळात शुल्कात सवलत देऊन गरजू रुग्णांना आधार देणे ही समाजासाठी निश्चितच दिलासादायक बाब आहे.दुष्काळ हा केवळ पाण्याचा किंवा शेतीचा प्रश्न नसून त्याचा परिणाम संपूर्ण ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर आणि सामान्य माणसाच्या जीवनावर होत असतो. अशा काळात समाजातील सक्षम घटकांनी आपल्या परीने मदतीचा हात पुढे करणे आवश्यक असते. श्री साई हॉस्पिटल आणि डॉ. संभाजीराजे पाटील यांनी घेतलेला हा निर्णय त्याच सामाजिक जाणिवेचे उदाहरण ठरत आहे.शेतकरी आणि सर्वसामान्य नागरिकांच्या अडचणीच्या काळात वैद्यकीय सेवेच्या माध्यमातून दिलासा देण्याचा हा उपक्रम केवळ आर्थिक सवलत नसून “संकटाच्या काळात समाजाच्या पाठीशी वैद्यकीय क्षेत्रही उभे राहू शकते” असा विश्वास निर्माण करणारा प्रयत्न असल्याची भावना व्यक्त होत आहे.

